Ermenistan ile Azerbaycan arasında yıllardır devam eden gerilimde tarihi bir dönemeç yaklaşıyor. Middle East Eye’a konuşan bölge kaynaklarına göre, iki ülke 8 Ağustos Cuma günü ABD’nin arabuluculuğunda Beyaz Saray’da bir barış mutabakatı imzalamaya hazırlanıyor. Mart ayında taslak üzerinde uzlaşmaya varan tarafların, nihai anlaşma için son adımları attığı bildiriliyor.

Konuya ilişkin Cumhuriyet’e değerlendirmelerde bulunan ATASAM Başkanı Volkan Özdemir ve Emekli Moskova Büyükelçisi Aydın Sezgin, sürecin hem bölgesel dengeleri hem de Türkiye’nin rolünü yeniden tanımlayacak nitelikte olduğunu belirtti.

Volkan Özdemir, 8 Ağustos tarihinin aynı zamanda ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya Ukrayna barışı için verdiği sürenin son günü olduğuna dikkat çekerek, “ABD, Ukrayna’yı işaret ederken Kafkasya’da bir hamle yapmaya hazırlanıyor olabilir” dedi. Ancak mutabakatın imzalanmasından ziyade “paraflanmasının” daha olası olduğunu ifade eden Özdemir, Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru ve sınır belirleme gibi ön koşullarında ısrarcı olduğunu vurguladı.

Özdemir ayrıca, son 5 yılda iki ülkenin de Rusya’dan uzaklaşıp Batı’ya yöneldiğini, bu sürecin ABD’nin Güney Kafkasya’da nüfuz kazanmasına zemin hazırladığını ifade etti. Türkiye’nin bu yeni düzlemde kilit aracı ülke konumuna geldiğini belirten Özdemir, barışın kalıcı olması için Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi gerektiğini ve Zengezur Koridoru’nun açılmasının şart olduğunu söyledi. Ancak bu koridora ABD veya Rusya gibi büyük aktörlerin nezaret etmesinin Türkiye açısından riskli olabileceği uyarısında bulundu.

Emekli Büyükelçi Aydın Sezgin ise Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin 1991’den bu yana ilk kez bu kadar olumlu bir seviyeye geldiğini belirterek, tarafların hâlâ bazı temel konularda anlaşmazlık yaşasa da uluslararası konjonktürün barış için elverişli hâle geldiğini ifade etti. Sezgin, “Bu barış Türkiye’nin çıkarınadır. Azerbaycan’ın haklarını koruyarak bir normalleşme sağlanması, Türkiye’nin hem Kafkasya’daki konumunu güçlendirir hem de bölgesel istikrara katkı sağlar” dedi.

Bölgedeki gelişmeler, Rusya’nın etkisinin azalması ve Türkiye’nin Batı ile yakınlaşması gibi jeopolitik kaymalarla birlikte okunurken, Kafkaslar’da yeni bir barış ve işbirliği döneminin kapıda olduğu yorumları yapılıyor.