Akademisyenler ve eğitimciler, yapay zekanın anında ve düzenli yanıtlar sağlamasının, bireylerin sorun çözme süreçlerinde ihtiyaç duyduğu “yapıcı kafa karışıklığını” ortadan kaldırabileceğini belirtiyor. Bu durum, özellikle genç kullanıcılar arasında düşünme görevini tamamen dijital araçlara devretme eğilimini artırıyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmasına göre, ChatGPT kullanımının beyin etkinliğini düşürdüğü ve zamanla öğrenme motivasyonunu azalttığı ortaya çıktı. Çalışmada, katılımcılar ChatGPT, Google arama motoru veya kendi bilgileriyle yazılar yazdı; sonuçlar, yapay zekayı kullanan grubun özgün fikir üretme ve beyin aktivitesi açısından daha düşük seviyede olduğunu gösterdi.

Connecticut Üniversitesi’nden Dr. Avijit Ghosh, yapay zekanın “anında cevap” sağlama özelliğinin, John Dewey’nin tanımladığı “yapıcı kafa karışıklığını” ortadan kaldırarak derin düşünmeyi engellediğini vurguladı. Ghosh, genç kullanıcılar arasında düşünmeyi yapay zekaya devretme alışkanlığının hızla yayıldığını ve bunun uzun vadede eleştirel düşünme becerilerini zayıflatabileceğini belirtti.

Oakland Üniversitesi’nden Prof. Dr. Barbara Oakley ise yapay zekanın temel bilgi altyapısı olmayan kişilerde hataları fark etme ve öğrenme mekanizmalarını devre dışı bırakabileceğini söyledi. Oakley, özellikle sağlık, mühendislik ve finans gibi alanlarda beynin “hata sinyali” vermesinin kritik olduğunu ifade etti.

MIT araştırmasının sonuçları, düzenli yapay zeka kullanımının genç kullanıcılar için “bilişsel erozyon” riskini artırabileceğini ortaya koyuyor. Araştırma ekibi, yapay zekanın doğru şekilde entegre edilmesi halinde öğrenmeyi destekleyebileceğini, bunun ancak kullanıcıların temel bilgi ve beceri altyapısına sahip olması durumunda mümkün olduğunu vurguluyor.

Uzmanlar, eğitimde yapay zekanın kullanımına net sınırlar çizilmesi gerektiğini ve erken yaşta yoğun kullanımın geri dönüşü zor bilişsel alışkanlıklar yaratabileceğini belirtiyor. Ghosh ve Oakley, yapay zekanın bir “düşünme ortağı” olarak kullanılmasının, öğrenme ve eleştirel düşünme süreçlerini destekleyecek şekilde tasarlanmasının önemine dikkat çekiyor.

Hollandalı yemek dağıtım şirketi Just Eat Takeaway.com, İsviçre merkezli robotik firması RIVR ile iş birliği yaparak otonom robot köpekleri yemek teslimatında kullanmaya başladı. İlk olarak Zürih sokaklarında denenen bu hibrit robotlar, fast food siparişlerini taşıyarak şehirde dikkat çekici bir manzara oluşturdu.

Fiziksel Yapay Zekâ teknolojisiyle donatılan robot köpekler, merdiven çıkabiliyor, çim, çöp kutusu ve farklı engelleri aşabiliyor. Saatte yaklaşık 15 kilometre hızla hareket eden bu cihazlar; yağmur, kar, rüzgâr ve yüksek sıcaklıklara da dayanıklılık gösteriyor. Teslimatlar gerçek zamanlı takip edilirken, gerektiğinde uzaktan kontrol sağlanabiliyor.

Just Eat Takeaway.com, Avrupa’da Fiziksel Yapay Zekâ tabanlı hibrit teslimat robotlarını pilot olarak kullanan ilk şirket olduklarını vurgularken, RIVR ise bu teknolojiyi gelecekte sadece yemek değil; paket, bakkaliye ve taze ürün taşımacılığında da devreye sokmayı hedefliyor. Şirket yetkilileri, yıl içinde farklı Avrupa şehirlerinde daha fazla robotu devreye almayı ve perakende sektörüne doğru genişlemeyi planladıklarını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile oğlu Bilal Erdoğan’ın avukatları Mustafa Doğan İnal ile yollarını ayırmasının ardından Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar ile ailesi de dikkati çeken bir adım attı.

Birgün’ün aktardığına göre, Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar, abisi Lütfü Haluk Bayraktar, anneleri Canan Bayraktar, Baykar Makine ve diğer şirketleriyle Kültür ve Medeniyet Vakfı, uzun yıllardır avukatları olan Abdullah Demirhan ile yollarını ayırdı.

Bayraktar ailesi devam eden davalarına sundukları noter onaylı azilnamede, “Gördüğümüz lüzum üzerine Abdullah Demirhan’ı tüm vekaletlerden ve tüm yetkilerden azlettik. Bundan sonra bu vekaletnamelere dayanarak adımıza herhangi bir işlem yapmaya yetkili bulunmadığını bildiririz” ifadeleri yer aldı.

Yapay zeka alanında lider konumda bulunan OpenAI, hızla büyüyen yatırımlarıyla dikkat çekiyor. Şirket, bu yıl gerçekleştirmeyi hedeflediği finansman turunun önemli bir bölümünü tamamladı ve 8,3 milyar dolar yatırım aldı.

Bu yeni sermaye artışıyla birlikte OpenAI’nin piyasa değeri 300 milyar dolara yükseldi. Şirket, yapay zeka teknolojilerinde geliştirdiği yenilikçi ürünler ve girişimlerle sektördeki etkinliğini artırmayı sürdürüyor.

OpenAI’nin bu büyümesi, yapay zekanın gelecekteki ekonomik ve teknolojik önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Şirket, genişleyen kaynaklarıyla yapay zekanın farklı alanlardaki uygulamalarını güçlendirmeyi ve küresel çapta daha fazla etki yaratmayı hedefliyor.

Yatırımcılar ve teknoloji dünyası, OpenAI’nin önümüzdeki dönemlerde de sektördeki liderliğini pekiştirmesi için yapılan bu hamaları yakından takip ediyor.

Apple, 2016 yılında tanıttığı ikinci nesil akıllı saati Apple Watch Series 1 için destek ve onarım hizmetlerini sonlandırdı. Satışa sunulmasının üzerinden 7 yılı aşkın süre geçen bu model, artık Apple’ın klasik ürünler listesinden çıkarılarak, “satıştan kaldırılmış ürünler” kategorisine alındı.

Bu değişiklikle birlikte Apple, Series 1 modeli başta olmak üzere pek çok eski akıllı saat modeline resmi desteği kesmiş oldu. Satıştan kaldırılan Apple Watch ürünleri arasında; ilk nesil Apple Watch (1. nesil) ve Apple Watch Edition, Hermès, Series 1 ve Series 2’nin hem alüminyum hem paslanmaz çelik versiyonları yer alıyor.

Artık onarım ve destek alamayacak olan bu modeller, kullanıcıları yeni Apple Watch modellerine yönlendirmek amacıyla güncellenen listeye dahil edildi. Apple, teknolojinin hızlı gelişimiyle birlikte eski ürünlere olan desteğini aşamalı olarak sonlandırıyor ve kullanıcılarını daha güncel cihazlara teşvik ediyor.

Apple Watch sahiplerinin, destek ve onarım imkanlarının sona erdiği bu modellerle ilgili olarak dikkatli olmaları ve olası sorunlarda alternatif çözümler aramaları öneriliyor.

İnsanlık tarihinin en büyük gizemlerinden biri olan ölüm sonrası bilinç durumu, bilimsel araştırmalar ve farklı inanç sistemleriyle hala tartışılıyor. New York Üniversitesi Langone Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr. Sam Parnia’nın “hatırlanan ölüm deneyimleri” üzerine yaptığı çalışmalar, ölüm ve yaşam arasındaki sınırların düşündüğümüzden daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Parnia, kalbi duran hastaların ölüm eşiğinde yaşadığı evrensel deneyimleri inceleyerek, bu sürecin sadece biyolojik bir son olmadığını ortaya koyuyor. Michigan Üniversitesi’nde yapılan çalışmalar ise ölüm anında beyin aktivitelerinde yaşanan ani artışları gözler önüne seriyor. Ancak bilim insanları, bu yoğun beyin aktivitesinin rüya, halüsinasyon ya da bilinç değişiklikleriyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Öte yandan, Liège Üniversitesi araştırmacıları bu deneyimleri hayvanlarda görülen ölüm taklidine benzetirken, bazıları beynin ölüm anında kendini yeniden başlatmaya çalıştığını savunuyor.

Din ve kültürler ise ruhun ölümsüzlüğü konusunda farklı görüşlere sahip. İslam ve Hristiyanlık ölüm sonrası yaşamı kabul ederken, Budizm yeniden doğuşu savunuyor. Pagan inançları da ölüm sonrası varoluşu farklı şekillerde yorumluyor.

Bilim ve inanç arasındaki bu ince çizgide, ölümün ardından bilinç ne olur sorusunun cevabı halen kesinleşmese de, yapılan araştırmalar insanlığın bu gizeme dair merakını ve umudunu canlı tutmaya devam ediyor.

TEKNOFEST öncesinde “ilk yerli sosyal medya ağı” olarak tanıtılan Next Sosyal, kısa sürede 500 bin kullanıcıya ulaşsa da, ‘yerlilik’ iddiası tartışma yarattı. Global Voices’ın haberine göre, platformun sıfırdan geliştirilmediği, açık kaynak kodlu Mastodon altyapısı üzerine kurulduğu ortaya çıktı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileri ve Selçuk Bayraktar tarafından destek mesajları paylaşılan platform, Mastodon ekibinin dikkatini çekti. Mastodon’un İletişim Direktörü Andy Piper, 8 Temmuz’dan bu yana Next Sosyal yönetimiyle iletişime geçmeye çalıştıklarını ancak yanıt alamadıklarını belirtti. Mastodon kurucusu Eugen Rochko ise, lisans koşullarına uyulmadan platformun kodlarının kullanıldığını açıkladı.

Mastodon, GNU Affero General Public License (AGPL) lisansıyla dağıtılıyor. Bu lisans, yazılımın değiştirilip çevrim içi hizmet olarak sunulması hâlinde, değiştirilen kaynak kodun da kamuya açık şekilde paylaşılmasını zorunlu kılıyor. Piper, Next Sosyal’in arayüzünde Mastodon referanslarının kaldırıldığını ve mobil uygulamalarının da Mastodon koduna dayandığını ifade etti.

Tartışma, daha önce ‘yerli’ olarak tanıtılıp yabancı altyapılar kullanan PTT Messenger ve Turkcell YAANİ gibi projeleri yeniden gündeme taşıdı. Gazeteci Füsun Nebil, “İsmi ‘Next’ olsa da, TEKNOFEST markasıyla duyurulsa da, bu platform ne yerli üretimdir ne de milli yazılımdır” yorumunda bulundu.

Mastodon ekibi, Next Sosyal yöneticilerinden lisans yükümlülüklerine uyacaklarına dair söz aldıklarını, kodların paylaşılmasıyla sorunun birkaç gün içinde çözüleceğini duyurdu.

8.8 büyüklüğünde depremle sarsılan Rusya’dan kritik hamle geldi. Ülkenin internet denetiminden sorumlu Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), yaptığı yazılı açıklamayla popüler internet hız testi uygulaması Speedtest’in ülkede yasaklandığını duyurdu. Kararın gerekçesi olarak ise uygulamanın güvenlik açısından tehdit oluşturduğu belirtildi.

“SPEEDTEST YERİNE YERLİ HİZMETLERİ KULLANIN”

Söz konusu kararın, Rusya’daki internet ve iletişim ağına yönelik güvenlik tehdidi nedeniyle alındığına işaret edilen açıklamada, Speedtest’in yerine yerli hizmetlerin kullanılması önerildi.

Rusya’da daha önce de çeşitli nedenlerden ötürü Meta, Google ve Microsoft gibi şirketlerin çeşitli hizmetlerine yasaklar getirilmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de mayıs ayında yaptığı bir açıklamada, Microsoft ve Zoom gibi hizmetlerin “nefessiz bırakılması” gerektiğini belirterek, yerli alternatif hizmetlerin geliştirilmesi talimatı vermişti.

BÜYÜK DEPREMLE SARSILDI

Rusya’nın Kamçatka Yarımadası açıklarında 8.8 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
Dünyanın en büyük 6. depremi olarak kayıtlara geçen depremin ardından Kamçatka Yarımadası’na ilk tsunami dalgalarının ulaştığı bildirildi.

Qinghai eyaletinin 4.500 metre yüksekliğindeki Lenghu bölgesinde kurulan teleskopun adı LOT – Large Optical Telescope (Büyük Optik Teleskop). 14,5 metrelik çapıyla tamamlandığında dünyanın en büyük teleskopu olma unvanını kısa süreliğine de olsa elinde tutabilir.

Harvard Üniversitesi’nden kozmolog Robert Kirshner, “Bildiğim kadarıyla bu doğru ve Çin’i doğrudan en üst lige taşıyacak,” açıklamasıyla bilim camiasındaki beklentileri teyit etti.

GİZEMLİ BİR PROJE

Teleskopun detayları neredeyse tamamen gizli tutuluyor. Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Ulusal Astronomi Gözlemevleri (NAOC) projeye dair çok az bilgi paylaşıyor.

Ne aynanın yapısı ne de montaj teknikleri kamuoyuna açıklanmış değil. Sadece görünür ve kızılötesi ışıkta gözlem yapacağı biliniyor.

Ana mühendis olarak belirtilen isim Gu Bozhong. Nanjing Astronomik Optik ve Teknoloji Enstitüsü’nde görev yapan Gu, tek dileğinin teleskopu emekli olmadan önce tamamlamak olduğunu belirtiyor. Bunun dışında ise açıklama yok.

NEDEN QINGHAI?

Lenghu bölgesi, kuru iklimi, bulutsuz gökyüzü ve ışık kirliliğinden uzak oluşuyla bu tarz projeler için ideal bir yer. LOT sadece devasa bir teleskop değil; toplamda 9 araştırma projesinden oluşacak büyük bir gözlemevi kompleksinin merkezi olacak.

ABD’YE BÜYÜK MEYDAN OKUMA

Amerika Birleşik Devletleri, şu anda kendi dev projeleri olan Thirty Meter Telescope (TMT) ve Giant Magellan Telescope (GMT) için fon arayışında.

Ancak Trump yönetiminin bütçe kısıntıları nedeniyle bu projelere onay çıkması zor görünüyor.

Toplam 1,6 milyar dolara mal olması beklenen bu iki Amerikan teleskopu, Çin’in sessiz ama kararlı hamleleri karşısında zamanla yarışıyor.

Öte yandan ABD, Çin’in bu teleskobu bir silah olarak kullanabileceğini düşündüğü için endişeyle bakıyor…

İKİNCİ BİR DEV TELESKOP DA YOLDA

Çin’in bu alandaki hırsı sadece Tibet’le sınırlı değil. NAOC, Şili’nin Cerro Ventarrones dağlarında ikinci bir 14,5 metrelik teleskop inşa etmeyi planlıyor. Bu teleskopun ise geniş alanlı spektroskopik gözlemler için kullanılacağı ifade ediliyor.

Eğer bu plan gerçekleşirse, Çin aynı anda iki farklı kıtada dünyanın en büyük teleskoplarını inşa eden ilk ülke olacak.

DOĞU’YA BAKAN UZAY

Çin’in LOT projesi sadece teknolojik bir başarı değil, aynı zamanda bilimsel liderlikte Doğu’ya kayışın sembolü. Amerika ve Avrupa hâlâ fon ve yer tartışmalarıyla meşgulken, Çin inşa etmeye devam ediyor.

Bugün gizem perdesiyle örtülü olan LOT, yarın bilimsel devrimlerin kapısını aralayacak bir göz olabilir. Ve belki de sessizliğe gömülen bu teleskop, gökyüzünde insanlığın en gür seslerinden birine dönüşecek.

Suç ortağı ABD’den Gazze’de soykırım saldırılarını sürdüren siyonist İsrail’e F-35 savaş uçakları ile ilgili dikkat çeken bir geliştirme yapılacak.

ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin, F-35 savaş uçaklarının küresel yükseltme süreci için 33 milyon dolarlık yeni bir sözleşme aldı. İbranicede “kudretli” anlamına gelen “Adir” isimli F-35 savaş uçakları, İsrail Hava Kuvvetleri de dahil olmak üzere tüm F-35 operatörlerine uygulanacak gelişmiş yükseltmeleri kapsıyor.

YÜKSELTME İKİ ANA AŞAMADA YÜRÜTÜLECEK: TR-3 VE BLOCK 4

Lockheed Martin’in açıklamasına göre yükseltmeler, TR-3 programı ve onu takip eden Block 4 evresiyle iki aşamalı olarak yürütülecek.

TR-3 aşaması, uçağın altyapısını yeni teknolojilere hazır hâle getirecek.

Block 4 aşaması ise 10 yılın sonuna kadar üretime girmesi beklenen bu evrede ise kapsamlı donanım ve yazılım geliştirmeleri yapılacak.

Her iki evrede de hesaplama gücü, sensör sistemleri, elektronik harp donanımları, işlem kapasitesi, aviyonik bileşenler ve bellek sistemlerinde güncellemeler olacak. Ayrıca yeni nesil yüksek çözünürlüklü radar sistemi de geliştirilecek.

YETENEKLER BAŞTAN YAZILACAK

Yükseltmeler uçağın fiziksel yapısında büyük değişiklikler yapmayacak. Ancak yeni yetenekler, gelişmiş mühimmat ve silah sistemlerinin entegre edilmesini sağlayacak. Bu sayede F-35’ler, önceki modellerde mümkün olmayan operasyonel görevleri yerine getirebilecek.

Bugüne kadar yaklaşık 200 adet TR-3 sistemli F-35 uçağı, ABD ve diğer ülkelere teslim edildi.

TÜM ‘ADIR’ JETLERİNE GÜNCELLEME YAPILACAK

İsrail Hava Kuvvetleri’nin Adir uçakları da bu kapsamda yükseltilecek. Donanım ve yazılım güncellemeleri uygulanacak olan jetler, Lockheed Martin ile yapılan iş birliğiyle özel modifikasyonlardan da geçti.

Ayrıca, İsrail’e ait Adir’lerde JDAM bombalarının dış pilonlarda taşınmasına olanak sağlayan özel sistemler geliştirildi.

Fransa merkezli savunma sanayii devi Naval Group, 23 Temmuz’da siber saldırıya uğradığı iddialarıyla sarsıldı. İddialara göre, “Neferpitou” kullanıcı adını kullanan bir Dark Web korsanı, şirketin bilişim sistemlerinden tam 1 terabaytlık gizli veriyi ele geçirdiğini ve bu verilerin bir kısmını yayımladığını öne sürdü.

KRİTİK DENİZALTI VE FIRKATEYN DOSYALARI SIZDIRILDI

Basına yansıyan bilgiler, çalınan belgelerin sadece hacim açısından değil, içerik olarak da son derece hassas olduğunu ortaya koyuyor.

İddiaya göre sızdırılan dosyalar arasında; denizaltı projeleri, fırkateyn sistemlerine ilişkin içerik yönetim dosyaları, ağ yapıları ve teknik veriler bulunuyor.

72 SAAT SÜRE VERİLDİ

Hackerlar, bu belgelerin bir kısmını yayımlarken, geri kalan kısmı için şirketten 72 saat içinde yanıt beklediğini duyurdu.

NAVAL GROUP’TAN AÇIKLAMA YAPILDI

Konuyla ilgili açıklama yapan Naval Group Sözcüsü, Fransız makamlarıyla birlikte resmi bir soruşturma başlatıldığını duyurdu. Açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

“Şirketin bilişim sistemlerine izinsiz bir giriş tespit edilmedi. Naval Group’un faaliyetleri üzerinde herhangi bir olumsuz etki gözlemlenmedi.”

Şirket ayrıca, yayılan iddiaların “itibar zedeleme amacıyla” dolaşıma sokulmuş olabileceğini öne sürdü.

KAYIP VERİLERİN İÇERİĞİ VE BOYUTU FRANSIZLARI ENDİŞELENDİRDİ

Söz konusu iddialar doğrulanmamış olsa da, 1 terabayta ulaşan gizli veri boyutu ve askeri projelere dair içerikler, Fransız savunma güvenliği açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor. Naval Group’un özellikle denizaltı teknolojilerinde Avrupa’nın en büyük şirketlerinden biri olması, olası sızıntının etkisini daha da büyütüyor.

Haber7

F-35 savaş uçaklarının üreticisi ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin, 2025’in ikinci çeyreğinde adeta mali bir deprem yaşadı.

1.6 milyar dolar zarar açıklayan Lockheed Martin Bu zararın büyük kısmı, “gizli” bir uçak projesindeki tasarım sorunları, altıncı nesil savaş uçağı ihalesinin kaybedilmesi ve iki farklı ülkede yürüttüğü helikopter projelerinin belirsizliğe sürüklenmesi nedeniyle meydana geldi.

CEO Jim Taiclet, yatırımcılara güven vermeye çalışırken “Tüm riskleri ciddiye alıyoruz. Mevcut sözleşmelerin yönetimini iyileştiriyoruz ve yeni projelerde teknik riskleri çok daha dikkatli hesaplayacağız.” şeklinde konuştu.

GİZLİ UÇAK PROJESİNDE 950 MİLYON DOLARLIK YIKIM

Lockheed’in en büyük kaybı, yüksek gizlilik seviyesinde yürütülen sabit fiyatlı bir havacılık projesinden geldi.

950 milyon dolarlık zarar, test ve entegrasyon süreçlerindeki sorunların beklenenden çok daha büyük etkiler meydana getirmesinden kaynaklandı. Taiclet, şirket içindeki uzmanların projeye yeniden yönlendirildiğini, risk azaltma planının devreye sokulduğunu belirterek “Bu çok gelişmiş sistemin sahaya sürülmesi kritik önemde. Geliştirdiğimiz sistem, hem ABD hem de müttefiklerimiz için oyun değiştirici olacak.” diye konuştu.

TÜRKİYE’YE UYGULANAN YAPTIRIMLAR 95 MİLYON DOLARLIK ZARAR GETİRDİ

Lockheed Martin, Türk Genel Maksat Helikopteri Programı kapsamında 95 milyon dolarlık zararı da bilançosuna ekledi.

Taiclet, bu kaybın nedeni olarak ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yaptırımları gösterdi ve “Bir kapsam değişikliği üzerinde mutabakata varıldı. Bu değişiklik, ABD hükümetinin yaptırımlarının etkisiyle oldu.” şeklinde konuştu.

KANADA İLE DE GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

Türkiye’ye ek olarak, Kanada Deniz Helikopteri Projesi de Lockheed’i zorladı. Şirket, bu programdan dolayı da 570 milyon dolarlık zarar yazdı. Müzakerelerin sürdüğünü belirten Taiclet, Kanadalı yetkililerle filo ömrünün uzatılması, lojistik destek ve ek görev kabiliyetleri üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

16 yaşında geçirdiği kaza sonrası felç kalan 39 yaşındaki Audrey Crews, Neuralink’in insan denemeleri kapsamında beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) çipi takılan ilk kadın oldu.

Crews, 26 Temmuz’da X (eski adıyla Twitter) üzerinden paylaştığı mesajda şöyle yazdı:

“20 yıl sonra ilk kez adımı yazmayı denedim. Üzerinde çalışıyorum. Lol #Neuralink”

Gönderisine eklediği fotoğrafta ise “Audrey” isminin ekrana mor renkte karalanmış hali yer aldı.

Elon Musk ise bu paylaşımı alıntılayarak şunları yazdı:

“Bilgisayarını sadece düşünerek kontrol ediyor. Çoğu insan bunun mümkün olduğunu bile bilmiyor.”

I tried writing my name for the first time in 20 years. Im working on it. Lol #Neuralink pic.twitter.com/xzPBam5mAS

— Audrey Crews (@NeuraNova9) July 26, 2025

BEYİN AMELİYATIYLA YERLEŞTİRİLDİ

Audrey, bir gün sonra yaptığı paylaşımda süreci detaylandırdı:

“Geçen hafta beyin ameliyatı geçirdim. Kafatasıma bir delik açıldı ve motor korteksime 128 iplik yerleştirildi. Çipin boyutu yaklaşık bir çeyrek dolar büyüklüğünde.”

Çipin fiziksel hareket sağlamadığını da belirten Crews, “Yürümemi sağlamıyor. Sadece zihinsel kontrol (telepati) için kullanılıyor” dedi.

NEURALINK’TE BAŞKA KATILIMCILAR DA VAR

Neuralink’in denemeleri sadece Audrey ile sınırlı değil. Nick Wray adlı başka bir katılımcı da (kod adı: P8) 3 gün önce implantının etkinleştirildiğini açıkladı:

“Yıllardır bu kadar dijital özgürlüğüm olmamıştı.”

Wray, Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastası olduğunu ve bu teknolojiye erişim fırsatının kendisi için “hayat boyu anlam taşıdığını” söyledi.

“TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI”

Elon Musk’ın 2016’da kurduğu Neuralink, insan-makine arayüzünü gerçeğe dönüştürme hedefiyle yola çıkmıştı. Bugün geldiğimiz noktada ise bu hedef, bir bilim kurgu senaryosu olmaktan çıkarak gerçekliğe dönüşüyor.

Crews’in paylaşımı şu anda milyonlarca kez görüntülendi ve hem teknoloji dünyasında hem de tıp camiasında büyük yankı uyandırdı.

İNSANLIK İÇİN YENİ BİR ÇAĞ BAŞLIYOR MU?

Neuralink’in bu başarısı, felçli bireyler için umudu artırırken, insan ve makine arasındaki sınırları da yeniden tanımlıyor. Önümüzdeki dönemde bu teknolojinin nasıl evrileceği ise şimdiden büyük bir merak konusu.

Yaşanan bu gelişmeden sonra Elon Musk, “Bu sadece bir başlangıç.” dedi. Peki sırada ne var?

Takım uydu çalışmalarının yaygınlaştırılması için Savunma Sanayii Başkanlığı ve Sanayi Bakanlığı tarafından özel sektör temsilcileri desteklenirken, Türk mühendisler tarafından bugüne kadar 30 yakın yörünge uydusu yapılarak uzaya fırlatıldı.

Türksat mevcutta 6 haberleşme uydusu ile jeostatik ekvatoral yörüngede (GEO) hakimiyetini sürdürüyor. Yeni uyduları uzaya fırlatacak yerli fırlatma istasyonu Şimşek-1’in çalışmalarına da başlanıldı.

Asgari 400 kg ağırlığındaki uyduları, yüksekliği en az 550 km olan alçak dünya yörüngesine yerleştirebilecek kapasitedeki Şimşek-1 uydu fırlatma sisteminin, ilk fırlatma testi 2027’de yapılacak.

1500 kilogram ağırlığındaki uyduları, 700 kilometre irtifadaki güneş eşzamanlı yörüngeye yerleştirmek üzere kavramsal tasarım faaliyetleri devam eden Şimşek-2 uydu fırlatma sisteminin geliştirilmesi ve test edilmesi ise bu yıl sonuna kadar projelendirilecek.

BBC’nin haberine göre Google, Kaliforniya merkezli Silikon Vadisinden yönetilen Android Deprem Uyarıları (AEA) sisteminin hatalarını itiraf etti.

Google, BBC’ye yaptığı açıklamada, Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında AEA’nin hatalı çalıştığını tespit ettiklerini bildirdi.

Buna göre sistem, merkez üssüne 98 mil (157 kilometre) mesafede yaklaşık 10 milyon kişiye depreme karşı en yüksek seviye uyarı göndermeliydi. Ancak AEA o gün aktif olmasına karşın, tasarlandığı ölçekte hizmet veremedi ve “büyüklüklerini hafife aldığı” depremlere karşı kullanıcıları uyaramadı.

YANLIŞ, HATALI TAHMİN VE UYARILAR

Anlık büyüklük ölçeği kullanan AEA, gerçek büyüklüğü 7,7 olan 6 Şubat’taki ilk depremin büyüklüğünü 4,5-4,9 arasında tahmin edebildi.

Böylelikle sistem ilki yerel saatle 04.17’de meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem için yalnızca 469 “harekete geç” uyarısı gönderdi. Yaklaşık 500 bin kişiye ise “hafif sarsıntı” için tasarlanan ve kullanıcıları belirgin şekilde uyarmayan “düşük seviyeli bir uyarı” gönderilebildi.

Aynı gün ikinci deprem sonrası bu kez 8 bin 158 telefona “harekete geç” ve yaklaşık 4 milyon kullanıcıya da “farkında ol” uyarıları gönderildi.

Ancak, ulaştığında güvenlik açısından yaklaşık 35 saniye kazandırabilen bu bildirimler, sistemdeki hatalar nedeniyle bölgedeki kullanıcıları etkili şekilde uyaramadı.

‘SİSTEMİ GELİŞTİRİYORUZ’

Google, yaptığı açıklamada her deprem erken uyarı sisteminin benzer zorluklarla karşılaştığını savunarak, algoritmaların büyük şiddetteki depremlere göre ayarlanmasının teknik olarak karmaşık olduğuna dikkati çekti.

Google’dan bir yetkili de açıklamasında “Her depremde öğrendiklerimize dayanarak sistemi geliştirmeye devam ediyoruz.” ifadesini kullandı.

HATAYI SAPTAMAK

ABD merkezli Colorado Madencilik Okulundan (Colorado School of Mines) Elizabeth Reddy, sistem hatasını saptamanın iki yıldan fazla sürmesini “endişe verici” olarak niteledi.

Reddy, “Çok üzgünüm. Küçük bir olaydan bahsetmiyoruz, insanlar öldü ve bu uyarının istediğimiz gibi bir performans gösterdiğini göremedik.” dedi.”

Google araştırmacılarına göre, olay sonrası deprem analiz sistemi daha iyi şekilde geliştirildi ve halihazırda AEA 98 ülkede uyarılarını sürdürüyor.

Kaliforniya merkezli şirket, Türkiye’de mevcut akıllı telefonların yüzde 70’inden fazlasını oluşturan Android cihazlarda AEA’nın çalıştığını tahmin ediyor.

DEPREMLER

Türkiye, 2 yıl önce “asrın felaketi” olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı.

53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiği, 107 bin 213 kişinin yaralandığı depremlerde 14 milyon vatandaş etkilenmiş ve ülkede 7 gün milli yas ilan edilmişti.

AB Komisyonu, Çin merkezli PDD Holdings’in işlettiği ve indirimli ürünler satan Temu’ya yönelik yürütülen soruşturma kapsamında platformun Dijital Hizmetler Yasasını (DSA) ihlal ettiği yönünde ön bulgular elde edildiğini açıkladı.

Açıklamada, Temu’nun AB kuralları kapsamında yasa dışı ürünlerin yayılmasıyla ilgili riskleri değerlendirme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin tespit edildiğine işaret edildi.

“Kanıtlar, AB’deki tüketicilerin platformda yasa dışı ürünlerle karşılaşma riskinin yüksek olduğunu göstermiştir.” denilen açıklamada, Temu’nun Ekim 2024 tarihli risk değerlendirmesinin de hatalı olduğu belirtildi.

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci, TAYFUN BLOK-4 projesi hakkında, ‘TAYFUN BLOK-4 geliştirme aşamasının sonlarına yaklaştı ve test atışları inşallah başlıyor. TAYFUN geniş bir aile ve daha da genişleyecek. TAYFUN BLOK-4 aslında TAYFUN ailesinin en gelişmiş örneklerinden bir tanesi diyebiliriz. Daha fazla var mı? Evet, var. Başka blok çalışmaları da var. Bunlar da belli bir olgunluğa eriştiğinde halkımızla paylaşırız inşallah.’ dedi.

IDEF 2025, Milli Savunma Bakanlığının ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının desteğiyle, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfının (TSKGV) yönetim ve sorumluluğunda, İstanbul Fuar Merkezi’nde (İFM) düzenleniyor.

BALİSTİK FÜZELER TÜRKİYE’NİN GÜCÜNE GÜÇ KATACAK!

TAYFUN projesinin halihazırda seri üretimi ve teslimatları devam eden bir proje olduğuna dikkati çeken İkinci, “BLOK-4 füzesi de Roketsan’ın kendi geliştirdiği TAYFUN’un şu andaki en ağır, en büyük ve en hızlı füzelerinden bir tanesi.

Çevremizdeki yaşanan gelişmelere paralel olarak Türk savunma sanayisinin gelmiş olduğu noktayı gösteren balistik füze teknolojisindeki en uç örneklerden bir tanesi bu.

TAYFUN BLOK-4 şu anda hem hipersonik olması hem uzun menzilli olması hem de taşıdığı harp başlığı nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin gücüne güç katacak bir füze.” ifadelerini kullandı.

“TAYFUN GENİŞ BİR AİLE VE DAHA DA GENİŞLEYECEK”

Geliştirdikleri füzenin balistik füze teknolojisiyle nokta vuruş kabiliyetine sahip olan füze teknolojilerini içerdiğinin anımsatan İkinci, “TAYFUN BLOK-4 geliştirme aşamasının sonlarına yaklaştı ve test atışları inşallah başlıyor. TAYFUN geniş bir aile ve daha da genişleyecek. Çünkü hem harp başlığı çeşitliliği hem de yapılacak olan görevin çeşitliliğine göre TAYFUN’un blokları ve özellikleri bir aile olarak genişleyecek.” şeklinde konuştu.

İkinci, ARGE çalışmalarının devam ettiğini anlatarak, “Bu ARGE çalışmaları belli bir olgunluğa eriştiğinde Tayfun BLOK-4’te olduğu gibi onları da paylaşıyor olacağız. Bazıları belli bir olgunluğa erişmeden belki vazgeçilebiliyor.

Ama TAYFUN ailesi ciddi bir şekilde özelliklerine ve kabiliyetlerine yeni kabiliyetleri kazandırarak devam edecek. TAYFUN’un önemli özelliklerinden bir tanesi de hipersonik olmasının yanı sıra üzerinde taşıdığı sensörler.

Bu sensörler de hem hedefini etkin olarak ateş altına alabilme hem de harp alanındaki etkilerden kendisini koruyabilecek birçok teknolojiyi de üzerinde barındırıyor. Bu açıdan baktığınızda TAYFUN BLOK-4 aslında TAYFUN ailesinin en gelişmiş örneklerinden bir tanesi diyebiliriz.

Daha fazla var mı? Evet, var. Başka blok çalışmaları da var. Bunlar da belli bir olgunluğa eriştiğinde halkımızla paylaşırız inşallah.” diye konuştu.

İSRAİLLİLER TUTUŞTU!

Türkiye’nin geliştirdiği hipersonik balistik füze Tayfun Blok-4, İsrail medyasında büyük yankı uyandırdı.

1.800 km menziliyle İsrail’in güney kenti Beer Şeva dahil tüm ülkeyi vurabilecek kapasitedeki füze, bölgede stratejik dengeleri alt üst edecek bir gelişme olarak yorumlanıyor.

İsrail televizyonunda konuşan bir diğer analist ise, “Türkiye boş durmuyor, yeni bir balistik füze tanıtıyor ve şu anda bu pek iç açıcı bir manzara değil” ifadeleriyle durumun ciddiyetine dikkat çekti.

GÖKBORA, KAAN VE KIZILELMA’DA KULLANILACAK

Fuarda tanıtılan GÖKBORA füzesinin katı yakıtlı ramjet ailesinin bir üyesi olduğunu anlatan İkinci, “Katı yakıtlı ramjet Türkiye’de ilk defa geliştirilen bir füze. Biliyorsunuz TÜBİTAK SAGE’nin GÖKHAN füzesi sıvı yakıtlı ramjet teknolojisine sahip. TÜBİTAK SAGE ile de çok yakın bir çalışma içerisinde devam ediyoruz.

O füzeyle bizim GÖKBORA füzemiz aslında temel olarak KIZILELMA ve KAAN platformlarının içerisinden yani iç silah istasyonundan fırlatılabilecek. Böylece onların görünmezlik özelliklerini sekteye uğratmadan hava hedeflerine angaje olabilecek bir füze olacak.” dedi.

İkinci, füzenin ramjet olmasının yanında görüş ötesi çok uzun menzilli bir füze olduğuna işaret ederek, “Bu füze aslında üzerindeki kabiliyetleriyle sadece uçağın üzerindeki sensörlerden değil başka sensörlerden topladığı verilerle de hedefine yönelebilecek bir füze. Birçok teknolojiyi kendi içerisinde barındırıyor. Bu bizim hava-hava füzesi tarafında en üst noktaya taşıdığımız özelliklerden bir tanesi olacak. Bu füzeye çok fazla katkı sağlayan kuruluş var. Roketsan’ın avantajı ramjet projesine 3-4 yıldır çok ciddi bir şekilde yatırım yapmasıdır. Bunlarla ilgili belli bir aşamaya ulaştık. İnşallah GÖKBORA füzesinin ilk versiyonlarını çok yakın zamanda test etmeye başlayacağız.” değerlendirmesinde bulundu.

ARGE çalışmalarını Türkiye’ye verilmeyen sistemler üzerine yönlendirdiklerine vurgu yapan İkinci, GÖKBORA’nın Türkiye’ye verilmeyen muadillerine kıyasla çok daha üstün özelliklere sahip olduğunu söyledi.

“TÜRKİYE’NİN SİHA’LARI VE MÜHİMMATLARI DÜNYADA AÇIK ARA EN İYİ”

Türkiye’nin geliştirdiği SİHA’ların ve üzerlerinde kullanılan mühimmatların dünya çapında açık ara en iyi olduğuna vurgu yapan İkinci, mühimmatların hemen hemen her türlü koşulda denemelerinin başarıyla yapıldığını anımsattı. İkinci, mühimmat çeşitliliği olarak Türkiye’nin sahip olduğu çeşitliliğe dünyada hiç bir ülkenin sahip olmadığını vurguladı.

SİHA’ların havada tehlikeli bölgeye girmeden vurabilmesine olanak sağlayan EREN füzesinin çoklu görev tanımına sahip olduğunu altını çizen İkinci, füzenin sadece havadan yere atılan ve yerdeki hareketli hedefleri takip edip imha etme özelliğine sahip olan bir füze olmadığını belirtti.

İkinci, “EREN aynı zamanda üzerindeki arayıcı başlıkla havadaki bir hedefi de yakalayabilip onu vurabilecek hıza ve güce sahip. Bu açıdan baktığınızda bir mühimmatla bizim SİHA’mız hem bir SİHA avcısı hem de yerdeki hedeflere angaje olabilme özelliklerini bir arada toplayan bir mühimmata sahip oldu. EREN’in atışları başarıyla devam ediyor. İnşallah çok kısa zaman içinde EREN, envanterdeki yerini alacak.” diye konuştu.

Uygulamanın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, 500 bininci üyeye çok yaklaşıldığı belirtildi.

Paylaşımda, “NEXT ailemiz büyümeye devam ediyor. 500 bininci üyemize özel bir hediye veriyoruz. Siz de bu tarihi anın parçası olun. NEXT’e katılın ve arkadaşlarınızı da davet edin. Hemen katıl, sürprizi yakala!” ifadeleri kullanıldı.

Yerli sosyal platform NEXT Teknofest Sosyal, “sosyal ağ” kategorisindeki ücretsiz uygulamalar listesinde son dönemde en çok indirilen uygulamalardan oldu.

Haber, teknoloji, yaşam ve gündem odaklı içerik paylaşımlarının yapıldığı NEXT Teknofest Sosyal’de kullanıcılar aynı zamanda Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen Türkçe büyük dil modeli T3 AI’yı da kullanabiliyor.

Türkçe dil modeli, kendisini etiketleyerek yapılan paylaşımlara hızlı şekilde cevap vererek kullanıcılarla etkileşime geçiyor.

Qinghai-Tibet Platosu’nda, 4.300 metre rakımda ortaya çıkarılan taş yazıt, M.Ö. 221 yılında Çin’in ilk imparatoru Qin Shi Huang tarafından emredilen batı yönlü bir ölümsüzlük seferini anlatıyor.

Beş “Büyük Usta Yi”nin Kunlun Dağları’na doğru gönderildiği bu sefer, bugüne kadar hiçbir tarihi kaynakta yer almamıştı.

Keşfi gerçekleştiren arkeologlara göre bu yazıt, Qin Hanedanı’ndan kalma ve hâlâ orijinal yerinde duran tek taş oyma eser olma özelliğini taşıyor.

QIN SHI HUANG HANEDANI ÖLÜMSÜZLÜK ARAYIŞI İÇİN BATI’YA SEFER DÜZENLEMİŞ

Tarihi belgeler, Qin Shi Huang’ın ölümsüzlüğe olan saplantısıyla bilindiğini ve bu uğurda simyacılar ile kaşifleri doğuya, özellikle Japonya’ya gönderdiğini ortaya koymuştu.

Ancak yeni keşfedilen bu yazıt, imparatorun aynı zamanda batıya da benzer bir keşif heyeti yolladığını gösteriyor.

Bu yeni bilgi Çin tarihindeki boşluklardan birine ışık tutarken, Qin Shi Huang’ın ölümsüzlük arayışının bilinenin ötesine geçtiğini kanıtlıyor.

BİLİM DÜNYASI İKİYE BÖLÜNDÜ

Keşif, 8 Haziran’da Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden Tong Tao tarafından Guangming Daily gazetesinde duyurulduktan sonra akademik çevrelerde büyük tartışma başlattı.

Pekin Üniversitesi’nden Xin Deyong, yazıtın sahte olduğunu öne sürdü. Deyong, Zhaling Gölü’nün zorlu coğrafyası ve yüksek rakımı nedeniyle böyle bir seferin o dönemde lojistik olarak mümkün olamayacağını savundu.

Ancak farklı görüşler de var. ABD’deki Argonne Ulusal Laboratuvarı’ndan fizikçi ve hat sanatı uzmanı Li Yuelin, yazıtın üzerindeki düz uçlu keski tekniğinin sadece Qin döneminde kullanıldığını ve M.S. 150 yılına gelindiğinde tamamen terk edildiğini belirtti.

Yazıların okunabilirliğini artırmak için kırmızı cıva (cinnabar) veya kireçle doldurulduğuna dikkat çeken Yuelin, bunun da Kunlun taşıyla uyumlu geleneksel bir teknik olduğunu söyledi.

Li Yuelin, South China Morning Post’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Antik eserlerin gerçekliğini kesin kanıtlamak imkânsızdır; ancak kullanılan teknikler, yazı biçimi ve tarihsel bağlam, eserin dönemle uyumlu olduğunu gösteriyor.”

HAVA KOŞULLARI ANALİZİ DE 2.000 YIL İŞARET EDİYOR

Bir başka araştırmacı da taşın üzerindeki doğal aşınmayı analiz ederek yazıtın 2.000 yılı aşkın süredir doğa koşullarına maruz kaldığını ve bu yaşa sahip olduğunu belirtti.

Analiz, yazıtın orijinalliği konusunda bilimsel bir temel oluşturuyor.

TARİHİN SESSİZ TANIKLARI YENİDEN KONUŞUYOR

Çin tarihinin en gizemli figürlerinden biri olan Qin Shi Huang’a dair bu yeni bilgi, ölümsüzlük arayışının yalnızca mit ya da efsane olmadığını, somut delillerle desteklenebileceğini gösteriyor.

Bu yazıt, geçmişin tozlu sayfalarında kaybolmuş bir arayışın günümüzde yankılanan bir sesi haline gelmiş durumda.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde gerçekleştirilecek yarışmada, adres çözümleme alanında yapay zeka teknolojileriyle yenilikçi modeller geliştirilmesi hedefleniyor.

Hackathona katılacak takımlar, gerçek hayattaki karmaşık adres verilerini doğru analiz ederek dijital ortama aktarmaya yönelik çözümler üretecek. Katılımcılar, yapay zeka, doğal dil işleme (NLP), coğrafi bilgi sistemleri (GIS) ve veri madenciliği gibi teknolojilerden faydalanacak.

YARIŞMA İKİ AŞAMADA GERÇEKLEŞTİRİLECEK

Yarışmanın ilk aşamasında başvurular değerlendirilerek teknik yeterliliğe sahip, çözüm geliştirme potansiyeli yüksek takımlar belirlenecek. Seçilen ekipler, hackathon sürecinde sağlanan veri seti üzerinden çalışan çözümler ortaya koyacak.

Başvurular 6 Ağustos’a kadar yapılabilecek. Ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile son bir yılda mezun olan bireylerin başvurabildiği yarışmada takımlar en az 2, en fazla 4 kişiden oluşacak.

Yarışmada birinci olan takıma 120 bin, ikinciye 100 bin, üçüncüye ise 90 bin lira ödül verilecek. Ödüller, 17-21 Eylül’de İstanbul’da düzenlenecek TEKNOFEST 2025 sırasında takdim edilecek.